Rick van der Lans

Rick F. van der Lans is onafhankelijk adviseur, docent, auteur en spreker over datawarehousing, business intelligence, applicatie-integratie en databasetechnologie. Hij heeft hij vele grote (inter)nationale bedrijven geadviseerd inzake datawarehouse-architectuur en toolkeuze. Hij is voorzitter van het Independent Analyst Platform en auteur van diverse artikelen in toonaangevende vakbladen en verscheidene boeken, waaronder het populaire SQL Leerboek.

Begin juni heb ik een aantal bedrijven in de San Francisco Bay Area bezocht die zich alle presenteren als leverancier van BI as a Service (BIAAS). Het onderwerp begint populair te worden, dus ik wilde er wel eens meer van weten. Ik wilde onder andere weten wat zij precies te bieden hebben en wat het grote verschil is met klassieke BI-oplossingen. De bedrijven die ik bezocht heb waren Good Data, PivotLink en Blink Logic.

Wat is BIAAS eigenlijk? Normaliter kopen we BI-software van leveranciers, installeren dat op onze machines, ontwerpen onze eigen datawarehouse-omgeving plus rapporten en gaan deze vervolgens inzetten. Bij BIAAS installeren we niets, geen software en geen machines. We nemen in feite een abonnement op het gebruik van een BI-omgeving. De genoemde leveranciers hebben allemaal hun eigen BI-omgeving ontwikkeld. Deze nieuwe generatie BI-tools is volledig ontwikkeld om in een internet browser te draaien. Over het algemeen zijn dit zeer modern ogende BI-tools met alle functionaliteit die je vandaag de dag van een BI-tool verwacht. Ze zien er prachtig uit omdat ze allemaal met Flash gemaakt zijn en ze zijn eenvoudig in gebruik. De meeste ondersteunen ook geavanceerde mogelijkheden voor collaboration. Voor opslag maken de BIAAS-leveranciers voornamelijk gebruik van bekende database servers, zoals MySQL en Oracle. Al heeft PivotLink eigen databasetechnologie ontworpen.
De klant stuurt periodiek nieuwe gegevens naar de BIAAS-leverancier toe en deze zorgt dat ze in het datawarehouse geladen worden. Klanten zien dus niet welke databasetechnologie gebruikt wordt, welk ETL-product gehanteerd wordt om de gegevens te kopiëren en te transformeren, en ze weten niet welke machines gebruikt worden. Klanten hoeven dus ook niet de database server te tunen of te optimaliseren, periodiek nieuwe versies te installeren, of ontwikkelaars naar cursussen te sturen. Het enige dat de klanten zien en zelf gebruiken is de BI-tool.

Betekent dit nu dat de BIAAS-leveranciers zalen vol hebben staan met grote machines waarop voor talloze klanten warehouses geïnstalleerd zijn? Nee. Ook zij outsourcen dit. Bijvoorbeeld, Blink Logic en PivotLink maken gebruik van Upsource, een leverancier van cloud computing. Dit soort leveranciers heeft op diverse plaatsen in de wereld grote rekencentra staan. De BIAAS-leveranciers maken daar weer gebruik van. Dus waar de gegevens van de BIAAS-klanten precies opgeslagen liggen, is zeker voor de klant niet bekend, maar ook niet relevant.
Een vraag die ik mij zelf stelde was in hoeverre de term service in BIAAS iets te maken heeft met de term service in een SOA. Het antwoord daarop was per leverancier verschillend. Sommige leveranciers gebruiken geheel geen SOA-achtige technologieën. De term service is hier puur een vertaling van het woord dienst; zij leveren een dienst. Een uitzondering is waarschijnlijk Good Data, waar intern bijna alles op SOA-services gebaseerd is. Interessant is wel dat de bedrijven die iets gedaan hebben met deze technologie allemaal REST gebruiken en geen SOAP, omdat REST veel efficiënter is.

De leveranciers waarmee ik gesproken heb, vertelden allemaal dat ze zich momenteel niet op grote organisaties richten, maar meer op de middelgrote. Dit heeft niets met de schaalbaarheid van de technologie te maken. Zij doen dit omdat ze merken dat ze daar veel succes hebben. Er zijn ook nog legio middelgrote organisaties die geheel geen datawarehouse hebben. Deze klanten begrijpen dat ze met BIAAS zeer snel klaar zijn en slechts weinig hoeven te investeren. Alle drie melden tevens dat ze steeds vaker zien dat afdelingen binnen grote organisaties (die wel een datawarehouse hebben) gebruik willen gaan maken van BIAAS. Het blijkt dat een BIAAS-leverancier veel sneller bepaalde BI-applicaties in elkaar kan zetten dan de eigen BI-afdeling en vaak ook voor een lagere prijs.
De kosten van BIAAS zijn namelijk laag, zeer laag in feite. Een klant betaalt meestal initiële setup kosten, en daarna wordt er betaald voor gebruik. De prijs is dus niet afhankelijk van de hoeveelheid gegevens of het aantal processoren, maar puur van gebruik. Of zoals de Amerikanen zeggen, you pay by the sip.
Zouden de bekendere BI-leveranciers ook BIAAS kunnen gaan bieden? Ze hebben uiteraard allemaal de kennis en de technologie in huis om BIAAS te ondersteunen. De uitdaging waar ze echter voor staan is dat dan hun huidige business model zal concurreren met dit nieuwe business model. Dit kan bij een organisatie tot een forse interne strijd leiden. Voor veel organisaties is het haast onmogelijk om twee concurrerende business modellen te bieden. Voor de bekende BI-leveranciers is BIAAS dus meer een organisatorische dan een technische uidaging.
Een nadeel van BIAAS is momenteel dat de meeste leveranciers een oplossing bieden die niet overdraagbaar is. Het is een lock-in. Stel dat een klant wil overstappen van een specifieke BIAAS-oplossing naar een andere of naar een klassieke BI-oplossing, dan kan er nagenoeg niets geport worden. Overdraagbaarheid tussen de BIAAS-omgevingen is er niet. Het goede is echter dat een klant bijna geen investering in de omgeving hoeft te maken. Een port betekent voornamelijk dat gebruikers een ander BI-tool moeten gaan aanleren.

BIAAS is een serieus alternatief. Het is goedkoop, de BI-omgevingen zijn zeer snel op te tuigen en een klant hoeft zich met weinig technische zaken te bemoeien. Ik zou organisaties zeker aanraden eens te bestuderen wat BIAAS voor hen zou kunnen betekenen.

Rick van der Lans is zelfstandig IT-consultant.